Rieten dak en de verschillende eigenschappen.

Rieten Dak

Rieten kap

Wat zijn de voordelen van een rieten dak?

U bent de trotse eigenaar van een huis met een rieten dak. Dat is uniek in Nederland. En daar bent u zuinig op. We zetten voor u nog een aantal belangrijke onderhoudstips en wetenwaardigheden op een rij.

De kwaliteit van het riet is afhankelijk van weersinvloeden en de waterkwaliteit. Een rietdekker stelt hoge eisen aan het riet: het mag niet beschimmeld of verrot zijn en niet vermengd zijn met onkruid. Een goede rietdekker heeft kennis en ervaring om de kwaliteit van riet nauwkeurig te beoordelen.

Riet wordt elk jaar van december tot april gesneden. Vaak is de rietdekker hierbij aanwezig. Het geoogste riet wordt schoongemaakt, gebundeld en gedroogd. Als de bundels droog zijn worden ze van het land gehaald en bossen gebonden voor een makkelijke verwerking. Bij het leggen van het rieten dak, wordt het riet losgeknipt uit de bossen en leggen de rietdekkers een laag van zo’n 30 centimeter op het dak, die een deken voor het dak vormt. Er wordt van onder naar boven gewerkt in verschillende lagen. Eenmaal boven aangekomen wordt het riet afgesneden en netjes afgewerkt zodat er een mooi en strak eindresultaat ontstaat. Een goed onderhouden rieten dak gaat esthetisch minimaal 25 jaar mee, en technisch nog veel langer. Hoe sneller een rieten dak kan drogen na een regenbui, hoe langer de levensduur. Het meest ideaal voor de levensduur zijn: een steile hellingshoek, geen schaduw op het dak en een vrije ligging.

Voordelen van een rieten dak zijn:

  • Authentiek en nostaligisch gevoel
  • Lichte constructie op uw dak
  • Ventileert goed
  • Er is veel kennis omdat het een oude techniek is
  • Uniek uiterlijk voor uw woning

 

  •  

    Welke soorten rieten daken zijn er?

    Er zijn 2 soorten typen daken: het schroefdak en de open constructie.

    Het schroefdak

    Bij de gesloten constructie, ofwel het schroefdak, wordt het riet op een dichte ondergrond geschroefd. Dit gebeurde ook bij de voorloper van het Schroefdak, het zogenaamde spijkerdak. Het verschil tussen het schroefdak en het spijkerdak is de wijze van bevestigen van het riet. Bij het schroefdak wordt het geschroefd, bij het spijkerdak werd het riet bevestigd met lange spijkers. Ook op het spijkerdak werd het riet dus op een gesloten onderconstructie aangebracht. Het principe (riet op een gesloten onderconstructie) bestaat sinds 1971. Sinds 1997 wordt het riet toegepast op isolatiepanelen.

    De opbouw van het schroefdak hangt van een nieuw te bouwen woning of een te renoveren woning af. Voor nieuwbouw wordt in de regel een isolatiepaneel gebruikt om aan de vereiste isolatiewaarden te voldoen. Wanneer gerenoveerd wordt kan nog steeds een isolatiepaneel gebruikt worden maar zullen vaker zelfbouwconstructies of het simpele 18 mm. schroefdak gebruikt worden

    Het plaatmateriaal van het 18mm schroefdak kan bestaan uit; multiplex, OSB-plaat, spaanplaat V313 verlijmd (het groene spaanplaat), underlayment etc. van 18 mm dikte i.v.m. de schroeflengte indien gebruik wordt gemaakt van enkel deze plaat en het plaatmateriaal ook binnen in het zicht blijft. In dit geval mag er natuurlijk geen enkele schroef door de plaat steken (probeer dit desnoods van te voren uit of dit ook voor uw schroeven ook geldt).

    De op de markt zijnde isolatiepanelen hebben allemaal een buitenplaat van min. 12mm dik. Het maakt technisch niet uit dat de schroef hier iets door de plaat steekt. Trekproeven hebben uitgewezen dat bij de gebruikte plaatkwaliteiten bij 12mm de houdkracht van de schroef groter is dan de breeksterkte van het dundraad waarmee aan de schroef getrokken wordt. Een dikkere buitenplaat heeft daarom geen meerwaarde.


    De traditionele open constructie

    De open constructie is het rieten dak zoals het al eeuwen gemaakt wordt. Het riet wordt op rietlatten gebonden. Er moet vanwege de techniek van het binden altijd een spouw bestaan tussen het riet en de onderconstructie. Het rietpakket doet hier in de praktijk NIET mee als isolerend pakket.

    In de praktijk wordt het rieten dak boven een isolatiepaneel aangebracht. Dit geldt niet bij vervanging van een bestaand rieten dak. Dit type dak is moeilijk tochtdicht te krijgen als er niet op een isolatiepaneel wordt gewerkt. Er is geen “harde” scheiding tussen binnen en buiten. Bij brand in het rietpakket zal het vuur zich in enkele minuten door het rietpakket heen eten(omdat er lucht, en dus zuurstof, door het riet aangezogen kan worden uit de ruimte eronder). Dit vuur is door de brandweer zeer moeilijk te blussen. De spouw tussen riet en onderconstructie ontbreekt. Het gehele rietpakket helpt mee met het vormen van een isolerend pakket. De woning is tochtdicht. Er is een harde scheiding tussen binnen en buiten. Vuur in het rietpakket kan geen lucht (zuurstof) van onderen aanzuigen, het vuur smeult hierdoor meer dan dat het brandt. Hierdoor wordt het schroefdak een relatief brandveilig dak en kent dus ook lagere tarieven voor de opstal verzekering.

    Het onderhoud van een rieten dak

    Wanneer heeft het rieten dak onderhoud nodig?

    Als de individuele stengels niet meer te onderscheiden zijn, of wanneer er een boom onder de nok uitgroeit, is het verstandig om onderhoud te laten plegen. Wanneer het rieten dak sneller achteruit gaat dan gewenst, heeft het te weinig onderhoud gehad. Vaak kunt u dit voorkomen door regelmatig naar uw rieten kap te laten kijken en zo nodig onderhoud uit te voeren.

    Hoe ziet de onderhoudsbeurt van deze rieten daken eruit?

    Om de oude daken weer een frisse uitstraling te geven en de levensduur te verlengen laat u uw dak onderhouden. Hierbij worden algen, mos en het verteerde riet weggehaald. Op de dunste plekken van het rieten dak wordt er vaak extra riet bijgestoken, om het dak te versterken. Ook werken de rietdekkers het hele dak van boven naar beneden af door het dak en de voegen na te kijken.

    Hoe lang gaat een rieten dak mee?

    Het rieten dak is een waterkerende dakbedekking. Dit betekent dat zij niet waterdicht is. Hemelwater kan het rietpakket binnendringen maar door een juiste hellingshoek kan het water voldoende snel afgevoerd worden voordat dit schadelijke gevolgen heeft voor het riet. Het is om deze reden dat de hellingshoeken van een rieten dak zo steil als mogelijk dienen te zijn. De hellingshoek van een rieten dak is maar 1 van de vele factoren die de kwaliteit van een rieten dak bepalen.

    Alle levensduur bepalende factoren komen neer op het principe: hoe droger het rieten dak is en blijft, hoe langer de levensduur.

    Het maken van een goed rieten dak met een zo hoog als mogelijke levensduur is een samenspel tussen architect, bouwer, rietdekker en eigenaar. Indien een goed ontwerp, op de juiste wijze gebouwd, door de rietdekker volgens de eisen en met een eerste soort riet gedekt, en door de gebruiker van het pand zorgvuldig onderhouden wordt, dan haalt men een lange levensduur. Maakt de architect echter een slecht ontwerp (bijv. onvoldoende hellingshoek) dan kan de rietdekker er nog zulk goed riet op maken, de levensduur zal altijd minder zijn dan bij een voor het rieten dak zeer goed ontwerp.

    Een rieten dak, mits goed ontworpen, vakkundig aangebracht en goed onderhouden is een verantwoorde investering voor jaren. De levensduur zou minimaal 25 jaar moeten zijn. Maar 40 jaar of langer is geen uitzondering. Garanties voor een bepaalde levensduur zijn echter zelden te geven. De levensduur hangt daarvoor veel te veel van incidentele factoren af. Factoren die de rietdekker niet allemaal in de hand heeft. Het meest bepalend is zonder enige twijfel de hellingshoek van het dakvlak. Ook onderhoud speelt een steeds belangrijkere rol bij het behalen van een optimale levensduur.

    Opmerking: Er zijn twee soorten levensduur: de functionele en de esthetische.
    - Functioneel : hoe lang blijft het dak waterdicht (gemiddeld meer dan 35 jaar)
    - Esthetisch : een nieuw dak is mooier dan een oud dak.

    Rieten dak isoleren

    Een traditioneel open constructie kan behoorlijk stoffig en tochtig zijn. Wilt u hier iets aan doen?  Dan kunt u het beste de ruimte als eerste tochtdicht afwerken. Het beste gaat dit door over de binnenconstructie (de sporen, spanten en/of gordingen) een dampdichte folie aan te brengen. Zo goed mogelijk aansluitend aan de wanden. 

    Daar waar de foliebanen elkaar overlappen de naden met tape goed afplakken. Wanneer u hieroverheen de afwerking zet (gipsplaat, stucwerk op board, schaaldelen, etc) heeft u een energiebesparing bereikt van ongeveer 90%. De spouw tussen riet en onderconstructie blijft zo bestaan. 

    Elk geisoleerd rieten dak, zowel een schroefdak als een aanvullend geisoleerd traditioneel dak, moet voorzien zijn van een volledig gesloten aangebrachte dampdichte laag. Deze dampdichte laag hoort zo ver als mogelijk aan de binnenzijde (warme zijde) van de constructie aangebracht te zijn. De dampremmer voorkomt dat vocht uit de woning in de constructie kan trekken en daar kan condenseren. Een dampremmer moet eigenlijk zo ver  mogelijk aan de binnenkant (warme kant) van de constructie geplaatst worden.

    Indien u een traditioneel gebonden rieten dak gaat na-isoleren dan wordt de opbouw van de constructie als volgt (van binnen naar buiten): Afwerking, dampremmer, isolatie, spouw, rietlatten riet. De spouw van ongeveer 5 cm. is van belang zodat de rietdekker met zijn gereedschap nog onder de lat kan komen. Bij het toepassen van isolatie onder het riet dient de dampremmer volledig stromingsdicht aangebracht worden. Dit betekent overlappen afplakken en alle naden en kieren dichten. Wanneer dit niet gebeurt dan moet met een verkorte levensduur van het riet rekening gehouden worden.

    Brandveiligheid

    Het komt zelden voor dat brand in een rieten dakbedekking wordt veroorzaakt door vuur van buitenaf (zoals vliegvuur). Meestal ligt de oorzaak van een vuurhaard binnenshuis.  Statistisch onderzoek heeft uitgewezen dat rieten daken niet vaker branden dan andere daken.

    Onder normale weersomstandigheden wordt eventueel vliegvuur (bijvoorbeeld vonken uit de schoorsteen van een open haard) gewoon gedoofd. Op dit punt is riet te vergelijken met papier: een enkel vel papier brand vrij snel, maar bij een dik telefoonboek ligt dit heel anders. Een vonkenvanger op de schoorsteen beperkt in elk geval voor een groot deel het risico van vliegvuur.

    Andere preventieve maatregelen zijn:

    • De schoorsteen jaarlijks laten vegen van bovenaf
    • Een brandwerende bekleding tegen de binnenkant van het dak aanbrengen
    • Een blusinstallatie aanbrengen
    • De nieuwe rieten dakbedekking laten impregneren met een vuurvertragende vloeistof

    Laat u adviseren door uw rietdekker, of check de site van de vakfederatie: www.riet.com

    Stephanie Kruijssen, uw Rietpolis adviseur

    073-692 47 39

    rietpolis@vanlanschotchabot.com

    Rietpolis voor u

    Bel uw Rietpolis adviseur voor vragen of het uitbrengen van een vrijblijvende offerte. We staan u graag te woord. Rietpolis is marktleider voor het verzekeren van rietgedekte woningen in Nederland. Wij bieden u:

    • Opstal- én inboedel
    • Advies op maat
    • Ruime dekking
    • Inspectie van uw woning